Nöropati ve sinir sıkışması nedir?
Nöropatinin en sık nedeni diyabettir (şeker hastalığı). B12 vitamini eksikliği, alkol, bazı ilaçlar (örneğin kemoterapi), böbrek hastalıkları ve tiroid sorunları da nöropatiye yol açabilir. Genellikle ayaklarda başlar ve “çorap–eldiven” tarzında yayılır.
Sinir sıkışmaları ise belirli bir bölgede ortaya çıkar: el bileğinde karpal tünel sendromu, dirsekte kübital tünel sendromu, bacakta peroneal sinir sıkışması gibi. Altta yatan nedenin bir hekim tarafından araştırılması ve tedavi edilmesi her zaman önceliklidir.
Nöropati ve sinir sıkışmasının belirtileri
- El ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma, iğnelenme
- Yanma tarzında, özellikle gece artan ağrı
- Elde kavrama gücünde azalma, eşyaları düşürme
- Ayak bileğinde güçsüzlük, ayağın takılması
- Ayaklarda his kaybına bağlı denge sorunları
Fizik tedavinin rolü
Sinir sıkışmalarında fizik tedavi; sinir üzerindeki baskıyı azaltan pozisyonları ve atelleri, sinirin çevre dokular içinde kaymasını kolaylaştıran mobilizasyon egzersizlerini ve kas güçlendirmeyi içerir.
Periferik nöropatide ise denge ve yürüme eğitimi, kas güçlendirme ve ayak koruma eğitimi ön plandadır. His kaybı olan bir kişide düşme ve fark edilmeyen yaralar ciddi riskler oluşturduğu için bu eğitim çok önemlidir.
Evde fizik tedavi programında neler yapılır?
Program, ücretsiz ilk değerlendirmenin ardından kişinin ihtiyacına göre hazırlanır. Genel olarak şu başlıklarda çalışılır:
Sinir kaydırma (mobilizasyon) egzersizleri
Sinirin kanal içinde rahat hareket etmesini sağlayan nazik ve kontrollü egzersizler uygulanır.
Güçlendirme
Zayıflayan el, ayak bileği ve bacak kasları kademeli olarak güçlendirilir.
Duyu (his) eğitimi
Farklı doku ve uyaranlarla his farkındalığı ve denge stratejileri çalışılır.
Ağrı yönetimi
TENS gibi elektroterapi yöntemleri, pozisyonlama ve aktivite düzenlemesiyle ağrı azaltılmaya çalışılır.
Neden evde fizik tedavi?
Ayaklarda his kaybı olan kişiler için ev içi düşme riskleri büyük önem taşır. Evde fizik tedavi ile zemin, aydınlatma ve ayakkabı seçimi gibi konular yerinde değerlendirilir. El bileği sinir sıkışmasında da günlük işlerinizi (bilgisayar kullanımı, mutfak işleri) yerinde görerek pratik ergonomi önerileri veririz.
Fizyoterapistimiz gerekli taşınabilir ekipmanla evinize gelir; seanslar ortalama 45–60 dakika sürer ve sıklığı kişiye göre planlanır.
Hasta ve yakınları için öneriler
- Diyabetiniz varsa kan şekerinizi düzenli kontrol edin; nöropatiyi yavaşlatmanın temel yolu budur.
- Ayaklarınızı her gün kontrol edin; yara, kızarıklık veya su toplaması olup olmadığına bakın.
- Ayağınızı saran, rahat ve kapalı ayakkabılar giyin; çıplak ayakla dolaşmayın.
- Karpal tünelde bilekleri uzun süre bükülü tutmaktan kaçının; gece ateli faydalı olabilir.
- Sıcak su kullanmadan önce suyun sıcaklığını eliniz veya termometre ile kontrol edin.
Ne zaman doktora başvurmalı?
Aşağıdaki durumlardan biri varsa egzersize ara verip vakit kaybetmeden hekiminize başvurun; acil durumlarda 112’yi arayın:
- Hızla ilerleyen güçsüzlük veya her iki tarafta yayılan uyuşma
- Ayakta iyileşmeyen yara, renk değişikliği veya akıntı
- Elde kas erimesi (başparmak kökünde incelme)
- İdrar–dışkı kontrolünde bozulma ile birlikte bacaklarda uyuşma (acil)
Sık sorulan sorular
Sinir sıkışması fizik tedavi ile geçer mi?
Hafif ve orta düzey sinir sıkışmalarında fizik tedavi, atel ve aktivite düzenlemesi ile belirtiler sıklıkla belirgin şekilde azalır. İleri sıkışmalarda cerrahi değerlendirme gerekebilir.
Diyabetik nöropatide egzersiz güvenli mi?
Evet, uygun egzersiz denge ve kas gücünü artırır. Ayaklarda his kaybı varsa ayak koruması ve egzersiz türü dikkatle seçilmelidir.
Karpal tünel sendromunda hangi egzersizler yapılır?
Sinir ve tendon kaydırma egzersizleri, germe ve kavrama güçlendirme egzersizleri sık kullanılır. Doğru teknik için fizyoterapist eşliğinde öğrenmeniz önerilir.
İlk evde muayene ücretsiz
Nöropati & Sinir Sıkışması için uzman fizyoterapistimiz evinize gelsin, durumu değerlendirip size özel planı çıkarsın.
İlgili hizmet: Nörolojik Rehabilitasyon. Hizmet verdiğimiz bazı bölgeler: Şişli, Beşiktaş, Bakırköy, Bahçelievler, Beylikdüzü, Küçükçekmece, Esenyurt, Başakşehir, Avcılar, Bağcılar, Sarıyer, Fatih, Kağıthane, Büyükçekmece ve İstanbul Avrupa Yakası’nın diğer ilçeleri.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Tedaviniz için mutlaka hekiminize danışın. Fizik tedavi programınız, ilk değerlendirmede fizyoterapistimiz tarafından size özel olarak belirlenir.