Kırık iyileşmesi nasıl olur?
En sık rehabilitasyon gerektiren kırıklar; el bileği, omuz (üst kol), kalça, diz çevresi ve ayak bileği kırıklarıdır. Özellikle ileri yaşta görülen kalça kırıkları, hastanın hızla ayağa kaldırılmasını ve yürümeye döndürülmesini gerektiren önemli bir durumdur.
Kırığın kaynama süresi; kemiğin yerine, kırığın tipine, yaşa ve genel sağlık durumuna göre değişir. Fizik tedavinin hangi aşamada ne kadar yükle yapılacağına ortopedi doktorunun önerisine göre karar verilir.
Kırık sonrası sık görülen sorunlar
- Alçı çıktıktan sonra eklemde sertlik ve hareket kısıtlılığı
- Kaslarda incelme ve güçsüzlük
- Şişlik (ödem) ve renk değişikliği
- Ağrı ve hareket etmekten korkma
- Yürüme bozukluğu, topallama
- El veya ayakta beceri ve denge kaybı
Fizik tedavinin rolü
Fizik tedavi, kaynama sürecini bozmadan ekleme hareket kazandırır, kasları güçlendirir ve ödemi azaltır. Erken dönemde, kırık bölgesine yük bindirmeden yakın eklemlerin hareketini korumak; ilerleyen dönemde ise tam fonksiyona dönmek hedeflenir.
Özellikle yaşlılarda kalça kırığı sonrası hızlı mobilizasyon; zatürre, pıhtı, bası yarası ve kas kaybı gibi hareketsizliğe bağlı komplikasyonların önlenmesi açısından büyük önem taşır.
Evde fizik tedavi programında neler yapılır?
Program, ücretsiz ilk değerlendirmenin ardından kişinin ihtiyacına göre hazırlanır. Genel olarak şu başlıklarda çalışılır:
Hareket açıklığını yeniden kazandırma
Sertleşen eklem, kontrollü aktif ve pasif hareketler ile mobilizasyon teknikleriyle açılır.
Kas güçlendirme
İzometrik egzersizlerden başlayarak dirençli egzersizlere kademeli geçilir.
Ödem ve ağrı yönetimi
Yükseltme, pompalama egzersizleri, soğuk uygulama ve gerektiğinde elektroterapi kullanılır.
Fonksiyonel geri dönüş
Yürüme, merdiven, kavrama, giyinme gibi günlük işler ve gerekiyorsa işe dönüş becerileri çalışılır.
Neden evde fizik tedavi?
Bacak kırıklarında hasta çoğu zaman yük veremez ya da sınırlı yük verebilir; bu dönemde hastaneye gidip gelmek hem zor hem de düşme riski taşır. Evde fizik tedavi, hastanın kendi evinde güvenle yürümeyi, banyo ve tuvalet transferlerini ve merdiven kullanımını öğrenmesini sağlar.
Fizyoterapistimiz gerekli taşınabilir ekipmanla evinize gelir; seanslar ortalama 45–60 dakika sürer ve sıklığı kişiye göre planlanır.
Hasta ve yakınları için öneriler
- Doktorunuzun verdiği yük verme kısıtlamasına (kısmi yük, yük vermeden yürüme gibi) mutlaka uyun.
- Şişliği azaltmak için kırık bölgeyi gün içinde kalp seviyesinin üzerinde tutun.
- Alçıdayken bile serbest olan parmak ve eklemleri düzenli hareket ettirin.
- Ağrı “iyi bir zorlanma” hissinden fazlaysa egzersizi zorlamayın, fizyoterapistinize bildirin.
- Yaşlılarda kalça kırığı sonrası düşme önleme için evdeki riskleri giderin.
Ne zaman doktora başvurmalı?
Aşağıdaki durumlardan biri varsa egzersize ara verip vakit kaybetmeden hekiminize başvurun; acil durumlarda 112’yi arayın:
- Ağrıda ani ve belirgin artış veya kırık bölgesinde yeni şekil bozukluğu
- Parmaklarda morarma, soğukluk veya uyuşma
- Ameliyat yerinde akıntı, kızarıklık veya ateş
- Baldırda tek taraflı şişlik ve ağrı
Sık sorulan sorular
Alçı çıktıktan sonra ne zaman fizik tedaviye başlanmalı?
Genellikle alçı çıkar çıkmaz, doktorunuzun onayıyla başlanır. Ne kadar erken başlanırsa eklem sertliği o kadar kolay açılır.
Kırık sonrası fizik tedavi kaç seans sürer?
Kırığın yerine ve tipine göre değişmekle birlikte genellikle 10–20 seans arasında planlanır. İlk değerlendirmede tahmini süreyi paylaşırız.
Kalça kırığı ameliyatı olan yaşlı hasta tekrar yürüyebilir mi?
Pek çok hasta uygun rehabilitasyonla yürüme becerisini yeniden kazanır. Ameliyattan sonra mümkün olan en kısa sürede ayağa kalkmak ve düzenli çalışmak başarı için çok önemlidir.
İlk evde muayene ücretsiz
Kırık Sonrası Rehabilitasyon için uzman fizyoterapistimiz evinize gelsin, durumu değerlendirip size özel planı çıkarsın.
İlgili hizmet: Ortopedik Rehabilitasyon. Hizmet verdiğimiz bazı bölgeler: Şişli, Beşiktaş, Bakırköy, Bahçelievler, Beylikdüzü, Küçükçekmece, Esenyurt, Başakşehir, Avcılar, Bağcılar, Sarıyer, Fatih, Kağıthane, Büyükçekmece ve İstanbul Avrupa Yakası’nın diğer ilçeleri.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Tedaviniz için mutlaka hekiminize danışın. Fizik tedavi programınız, ilk değerlendirmede fizyoterapistimiz tarafından size özel olarak belirlenir.